หลักการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ

มนุษย์เริ่มรู้จักนำทรัพยากรธรรมชาติมาใช้  เพื่อการดำรงชีวิตตั้งแต่เริ่มมีการอยู่อาศัยเป็นสังคมเกิดขึ้น    ในปัจจุบันพบว่ามีปัญหาต่างๆที่เกิดขึ้นจากการใช้ทรัพยากรธรรมชาติ  ทำให้ทรัพยากรธรรมชาติเสื่อมโทรมและลดจำนวนลง  ดังนั้นจึงต้องมีแนวทางในการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน เพื่อให้คนรุ่นหลังได้มีการใช้ตลอดไป

1.การใช้แบบยั่งยืน(sustainable utilization)  หมายถึง การใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างเหมาะสมให้ได้ประโยชน์สูงสุด เมื่อใช้แล้วเกิดมลพิษน้อยที่สุดหรือไม่เกิดเลย หรือเมื่อเกิดของเสียและมลพิษในสิ่งแวดล้อมก็ต้องหาวิธีการบำบัด กำจัด ให้ฟื้นคืนสภาพ หรือนำของเสียมาใช้ประโยชน์หรือรีไซเคิล(recycle) เพื่อให้มลพิษในสิ่งแวดล้อมลดน้อยลง การใช้ทรัพยากรธรรมชาตินั้นเป็นไปตามความต้องการของสังคม ถ้าสังคมไม่ระมัดระวังการใช้ทรัพยากรธรรมชาติแล้ว  จะก่อให้เกิดปัญหาการขาดแคลนทรัพยากรและปัญหาสิ่งแวดล้อมตามมา   ดังนั้นจึงนำทรัพยากรธรรมชาติมาใช้ให้เกิดความพอดีระหว่างความต้องการความผาสุกของสังคม  การสร้างฐานะทางเศรษฐกิจและสถานภาพสิ่งแวดล้อม ซึ่งจะส่งผลให้เกิดการใช้แบบยั่งยืนอย่างมีประสิทธิภาพ

2.การเก็บกัก (storage) หมายถึงการรวบรวมและเก็บกักทรัพยากรที่มีแนวโน้มจะขาดแคลนได้เพื่อเอาไว้ใช้ในอนาคต ซึ่งการเก็บกักทรัพยากรนั้นมีวัตถุประสงค์แตกต่างกันออกไป เช่น การเก็บกักเพื่อใช้ในอนาคต เนื่องด้วยทรัพยากรบางชนิดมีมากเกินไปในบางเวลาหนึ่งจึงจำเป็นต้องเก็บเอาไว้ เช่นการถนอมอาหาร การทำยุ้งฉางการเก็บกักน้ำ การเก็บกักเพื่อสร้างความมั่นคง เช่น การเก็บรักษาป่าไม้  แร่  น้ำมันปิโตรเลียม แก๊สธรรมชาติ ถ่านหิน น้ำ  เป็นต้น 

3.การรักษาซ่อมแซม (repairเมื่อทรัพยากรถูกทำลายโดยมนุษย์ หรือโดยธรรมชาติก็ตาม มีความจำเป็นที่จะต้องรักษา หรือซ่อมแซมให้กลับเป็นปกติ  เช่น  การเติมอากาศในบ่อบำบัดน้ำเสีย การปลูกป่าทดแทนการเพาะพันธุ์สัตว์ป่าเพื่อนำไปปล่อยกลับสู่ธรรมชาติ

4.การฟื้นฟู (rehabilitationเมื่อทรัพยากรธรรมชาติเกิดความเสื่อมโทรมไปไม่ว่าจะมากหรือน้อยก็ตาม จึงมีความจำเป็นที่จะต้องฟื้นฟูให้มีสภาพปกติ ซึ่งอาจใช้เวลามากหรือน้อยแล้วแต่สภาพที่เสื่อมโทรม เพื่อให้สามารถใช้ทรัพยากรได้อีก และใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น  การเสริมสร้างที่อยู่อาศัยให้สิ่งมีชีวิตในทะเลโดยการสร้างแนวปะการังเทียมจากแท่งคอนกรีตหรือยางรถยนต์ หรือการปลูกป่า เป็นต้น

5.การป้องกัน (prevention)การป้องกันเป็นวิธีการที่ปกป้องคุ้มครองทรัพยากรที่กำลังถูกทำลายหรือมีแนวโน้มว่าจะถูกทำลายให้สามารถอยู่ในสภาพปกติได้ ซึ่งการป้องกันนี้อาจเป็นการประชาสัมพันธ์ ให้ความรู้ หรืออาจใช้กฎหมายควบคุม  สำหรับทรัพยากรแต่ละชนิด  หรือแต่ละพื้นที่ของทรัพยากรนั้นๆ มิให้ถูกบุกรุกหรือถูกทำลายต่อไป